“Wat is er nodig om eindelijk te handelen nu vanuit Amerika het onversneden fascisme ons recht in het gezicht staart?”

Dat is de titel en tegelijk de vraag van een column van Kustaw Bessems in de Volkskrant. In die column uit hij zijn verontwaardiging over het slappe Europese antwoord op de intimidatie en het geweld van de regering van president Trump.
In het bijzonder haalt hij Trumps uitspraken over Groenland aan en het doodschieten van de demonstrerende vrouw Renee Good in Minnesota.
De Europese politiek zou veel krachtiger moeten antwoorden op zulk fascisme, volgens Bessems.

Dat deed me denken aan het boekje “Buig niet” dat kortgeleden verschenen is van de hand van dominee Ad van Nieuwpoort.
Op de achterflap staat: “In Buig niet laat Ad van Nieuwpoort zien hoe een actuele herlezing van aloude Bijbelverhalen ons kan helpen om mentaal weerbaar te worden. … In zijn verrassende duiding van het Bijbelboek Daniël, dat hij in verband brengt met stemmen als die van Vaclav Havel, Timothy Snyder, Aleksej Navalny en Byung-Chul Han, laat hij zien hoe de verteller alles uit de kast haalt om zijn lezer aan te moedigen tot zelfreflectie en verzet.”

In dit boekje gaat het niet over het politieke antwoord. Het gaat over ons allemaal: hoe kunnen wij vanuit ons geloof de moed en kracht vinden om verzet te tonen?
Daniël en zijn joodse vrienden kunnen een voorbeeld zijn, want zij verzetten zich zonder enige zwakte tegen de koning van Babel, Nebukadnezar. Deze koning was, net als de machtige heersers van vandaag, helemaal vol van zichzelf, gericht op zijn eigen roem en eer. Als hij droomde, dan moesten de wijzen van Babel maar raden wat hij gedroomd had. En ze moesten er een welgevallige uitleg aan geven (Daniël 2).

Als Daniël komt om de droom te duiden, lijkt het alsof hij eerst stroop om de mond smeert bij Nebukadnezar. Het grote beeld waar de koning van droomde, dat is het grootse Babylonische rijk. Maar dan komt de ware boodschap: dit rijk zal geen stand houden en het zal plaats moeten maken voor het koninkrijk van God.
Zo confronteert Daniël de grote Nebukadnezar met diens goddeloosheid en de angst voor ondergang.
En telkens weer, in latere hoofdstukken, zullen Daniël en zijn vrienden tonen dat het beter is om God te gehoorzamen dan te buigen voor een tiran.

Welke boodschap kunnen wij hier horen voor vandaag?
Dictators proberen altijd in te spelen op angst bij de burgers, maar in feite zijn zij zelf bang, bang om hun macht te verliezen.

Vanuit de Bijbel klinkt de overwinning op de angsten, bijv. bij de uittocht uit Egypte. We mogen gaan leven met een nieuw perspectief: God heeft de macht om ons telkens weer te bevrijden. Laat je dus niet bang maken, maar neem net als Daniël tijd om te bidden en je leven te zien in het licht van Gods macht. Van Nieuwpoort brengt het boek “Daniël” opnieuw tot spreken.
Het zet ons aan om onze angsten niet weg te drukken, maar wel te relativeren en in een ander perspectief te plaatsen: moed en verzet.

Dat herken ik ook in psalm 107 waar angstige mensen telkens weer opgeroepen worden om God te loven om “Zijn trouw, om Zijn wonderen aan mensen verricht” (vers 15).
Het is een wonder dat wij ons niet hoeven te buigen voor enige macht in de wereld, maar alleen voor de Allerhoogste.
Dat maakt ons vrij, hoopvol en vervuld van liefde voor de minsten op aarde.